In eerdere trainingen ging het over het voorkomen van incidenten. Maar ondanks alle maatregelen kan er toch iets gebeuren. Denk aan:

• Systemen die plots niet meer werken
• Data die niet toegankelijk is
• Vreemde meldingen of onverwacht gedrag

Een incident hoeft niet altijd direct zichtbaar te zijn. Soms werkt alles nog, maar is de betrouwbaarheid of veiligheid van data al aangetast.

IT is een cruciaal bedrijfsmiddel. Net als elektriciteit verwacht je dat het er altijd is. Bij uitval merk je dat meteen, maar bij digitale incidenten is dat niet altijd zo duidelijk.

Incidenten kunnen ontstaan door:

• Technische storingen
• Menselijke fouten
• Brand, waterschade of inbraak
• Of cyberincidenten

Belangrijk is niet waardoor het is gebeurd, maar wat er nu precies misgaat. Dat bepaalt namelijk welke acties nodig zijn.

Bij een incident is één regel het belangrijkst:
stel eerst vast wat er aan de hand is.

Net zoals je bij brand eerst kijkt wat er brandt, moet je bij een digitaal incident weten:

• Welke systemen zijn geraakt
• Of data is beïnvloed
• En of het probleem zich verspreidt

Ga niet direct zelf experimenteren, stekkers eruit trekken of systemen resetten. Dit kan schade verergeren of sporen wissen.

Bij twijfel: schakel hulp in.
Dat kan zijn:

• Je ICT-dienstverlener
• Een securitypartner
• Of een verzekering met gespecialiseerde achterwacht

Zij kunnen helpen om het incident te beoordelen en de juiste vervolgstappen te bepalen. Snelle en deskundige ondersteuning beperkt de schade.

Tijdens een incident is er geen tijd om na te denken over wat je moet doen. Daarom is een stappenplan essentieel.

Zo’n plan geeft antwoord op vragen als:

• Wie bel ik als eerste?
• Wie beslist wat er gebeurt?
• Wie communiceert met klanten of leveranciers?
• Wie voert het woord richting media?

Je kunt daarbij het recovery plan van PVO Limburg gebruiken. Deze vind je hier. Stel het plan op en zorg dat het goed vindbaar is. Bewaar het niet alleen digitaal, maar ook op papier, op een vaste en goed toegankelijke plek, bij voorkeur op meerdere locaties. Zorg er daarnaast voor dat meerdere mensen weten waar het plan te vinden is.

Als persoonsgegevens:

• Verloren zijn gegaan
• Zijn ingezien door onbevoegden
• Of misbruikt kunnen worden

dan is er sprake van een datalek. In dat geval geldt een meldplicht.

In Nederland moet een datalek binnen 72 uur worden gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Die melding mag ook worden gedaan op basis van de informatie die op dat moment beschikbaar is. Als later meer duidelijk wordt, kun je de melding aanvullen. In sommige gevallen moeten ook betrokkenen worden geïnformeerd. Te laat melden kan leiden tot boetes.

Microtraining afronden